عصبانی نشو، رفیق! (تاریخچه ای بر بازی پرطرفدار منچ)

احتمالاً بیش‌ترِ ما، با شنیدنِ نامِ کلاسیک و دهان‌پُرکُنِ یوزف فریدریش اشمیت، به‌یادِ دانشمندان، فلاسفه، نویسندگان و آهنگسازانِ قرون گذشته‌ی آلمان و اتریش می‌افتیم! بزرگانی هم‌چون یوهان وولفگانگ فون گوته، گئورگ ویلهلم فریدریش هِگل، یوهان سباستین باخ، کارل هاینتس رومِنیگه، دیه‌گو آرماندو مارادونا و خیلی‌های دیگر!!...

schmidt

یوزف فریدریش اشمیت، در سال ۱۸۷۱ میلادی، در اَمبِرگ آلمان متولد شد و در سال ۱۹۴۸ میلادی، در مونیخ درگذشت... امّا او، نه آهنگساز بود و نه فیلسوف... او، طرّاح بازی‌های فکری و بنیان‌گذارِ کمپانی بزرگ اشمیت (Schmidt Spiele) بود!

بازی مِنچ، بازیِ دوست‌داشتنی و ساده‌ای که -به‌همراه مار و پلّه- بخشی از کودکیِ بسیاری از ما را رنگ‌آمیزی می‌کرد، نخستین ساخته‌ی یوزف فریدریش اشمیت بود! اشمیت، منچ را در سال‌های ۱۹۰۸-۱۹۰۷ و با الهام از چندین بازی بسیار قدیمی (از جمله: بازیِ هندیِ پاچیسی (Pachisi)) طرّاحی کرد. منچ، در سال ۱۹۱۴، یعنی چند سال پس‌از تأسیسِ کمپانی اشمیت، روانه‌ی بازار شد و از آن روزگار تا به امروز، در حدود ۷۰میلیون نسخه، فروش داشته‌است...

منچ

بیش‌ترِ ما، دستِ‌کم یک‌بار منچ را تجربه کرده و لذّت آن را چشیده‌ایم. منچ (یا با تلفّظِ صحیح‌تر: مِنش) جزو بازی‌های صلیب و دایره (Cross and Circle) محسوب می‌شود؛ بازی‌های صلیب و دایره، بازی‌هایی هستند با تِمِ مسابقه (Race-Games) که صفحه‌ی آن‌ها، شبیه دایره‌ای است که با یک صلیب (در وسطِ دایره) به ۴ بخش مساوی تقسیم شده‌است (یکی‌از مشهورترین و قدیمی‌ترین نمونه‌ی بازی‌های صلیب و دایره (تصویرِ سمتِ راست)، بازیِ کُره‌ایِ نیوت (Nyout) یا یوت (Yut) است). البته سیستم یا فُرمِ صلیب و دایره، در گذرِ زمان، تغییراتی نیز داشته‌است: در برخی بازی‌ها، مربع، جانشینِ دایره شده و برخی دیگر از طرّاحان، با شکستنِ دایره به سمتِ داخل، فُرمِ صلیب یا چلیپا (Cruciform) (تصویرِ سمتِ چپ) را ابداع کرده‌اند. بنابراین اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، منچ، یک بازی Cruciform است.

Ludo

 

واژه‌ی Mensch (مِنچ یا مِنش)، به‌معنای "مرد" یا "انسان"، به‌عنوان نامِ بازی، در حقیقت، مخفّف و کوتاه‌شده‌ی عبارت آلمانیِ "Mensch, ärgere dich nicht!"، به‌معنای "عصبانی نشو، مرد!" یا "عصبانی نشو، رفیق!" و اشاره‌ای است به عصبانی شدن‌های مُحتمل و مکرّرِ منچ‌بازان، پس‌از هربار که یکی‌از مُهره‌های رقیب، یکی‌از مُهره‌های‌شان را زده و به خانه‌ی آغاز برمی‌گرداند و روز از نو و روزی از نو! (قطعاً همه‌ی ما با این احساس تلخ آشنا هستیم!!)

mensch board

منچ، یکی‌از چندین و چند بازی صلیب و دایره‌ای است که به‌نظر می‌رسد همگی، از بازیِ هندیِ Pachisi برداشت شده‌اند -که قدمتی احتمالاً بیش‌از هزارسال دارد. از آن‌جا که پاچیسی و سایرِ نمونه‌های باستانیِ مشابه، در بسیاری از کشورها، مورد اقتباس قرار گرفته‌اند، می‌توان گفت که منچ، خواهران و برادرانِ تَنی و ناتَنیِ و عموزاده‌های بزرگ‌تر و کوچک‌تر از خود، زیاد دارد! نمونه‌ی انگلیسیِ منچ، لودو (Ludo) نام دارد (برگرفته از عبارتی به‌زبانِ لاتین، به‌معنای "بازی می‌کنم"). ایتالیایی‌‌ها آن را "Non t'arrabbiare" می‌نامند که همان "عصبانی نشو!" است و یونانی‌های طنّاز، نام "Griniaris" یا "غُرغُرو" را برایش انتخاب کرده‌اند! در استونی، "سفر به‌دُورِ دنیا" نام دارد و در چین، مالزی و سنگاپور، "شطرنج هواپیمایی" (Aeroplane Chess)! سوئدی‌ها، نام "فیا" را برایش انتخاب کرده‌اند که بازهم ریشه‌ای لاتین ("Fiat"، به‌معنای "هرچه بادا باد!") دارد و مَجارها، نامِ "کسی که در پایان می‌خندد!" را برایش برگزیده‌اند که یادآورِ ضرب‌المثلِ بانمکِ خودمان، "جوجه را آخرِ پاییز می‌شمارند!" است! فرانسوی‌ها، منچ را با مُهره‌هایی شبیه به سَرِ اسب، بازی می‌کنند و آن را "اسب‌های کوچک" (Little Horses / Petits Chevaux) یا "بازی اسب" (The Game of Dada / Le Jeu de Dada) می‌نامند! در آمریکای شمالی، کلمبیا و اسپانیا، نام‌هایی نزدیک‌تر به نامِ جدّ هندیِ منچ، یعنی پاچیسی، رایج هستند: نام‌هایی همچون "Parcheesi، Parchís، Parxis و Parqués".

chipsi

تصویری از یک بازی پاچیسی با صفحه‌ی پارچه‌ای

 

در پایان، تحلیلی را که سایت ویکی‌پدیا از بازی منچ، ارائه کرده‌است، باهم مرور می‌کنیم -که خالی از لطف نیست:

بازی منچ، در یک مربع انجام می‌شود. مربع، نماد زمین است زیرا پیشینیانِ ما، تصور می‌کردند که زمین، مربع‌شکل است! در وسط این مربع (زمین)، علامت + را می‌بینیم؛ این علامت، نشانه و نماد خورشید است که امتدادِ آن، به چهار سوی زمین می‌رسد. علامت + را می‌توان در بناهای تاریخی، مانند نقش رستم و فرش‌های قدیمی ایران نیز دید. چهار گروه مُهره‌ی رنگی، نماد چهار عنصر اصلی حیات هستند: آبی، نماد آب؛ زرد، نماد باد؛ قرمز، نماد آتش و سبز، نماد خاک. طبق عقیده‌ی زمین‌محوری، زمین ثابت است و خورشید، به‌دُورِ آن می‌چرخد پس هر مُهره باید روی علامت + دُورِ زمین بچرخد تا به مرکز -که منطقه‌ای ماورایی و نمادِ رهایی و آزادی از جهان خاکی است- برسد. اگر تاسی که سَمبُلِ سرنوشت است، با او یاری نکند، هم‌چنان باید چرخه را ادامه دهد تا به پیروزی برسد. اگر چهار مُهره در مرکز جمع شوند، یعنی به اتحاد رسیده‌اند. تاسِ سرنوشت‌ساز، مکعبی است لغزان با شماره‌های ۱ تا ۶؛ طبق تصورِ پیشینیان، خداوند، جهان را در ۶ روز آفریده‌است: روز نخست، آسمان روشن؛ روز دوم، آب؛ روز سوم، گیاه؛ روز چهارم، آتش؛ روز پنجم، حیوان و روز ششم، آدم را...

اشتراک این صفحه در:

ما را از نظرات خود درباره بازی های فکری و مقالات وب سایت مطلع سازید.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

سایر مطالب

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت سرزمین ذهن زیبا می باشد.

طراحی و توسعه: نیکو وب

نحوه خرید بازی فکری

1) پس از انتخاب بازی فکری مورد نظرتان، می توانید همه روزه (بجز پنجشنبه و جمعه) در ساعات اداری با شماره های 88728961-021 و 88728962-021 تماس گرفته و کالای مورد نظرتان را سفارش دهید.

2) برای پرداخت می توانید یکی از دو روش زیر را انتخاب نمایید:

الف) پرداخت از طریق کارتهای عضو شبکه شتاب (برای مشتریان تهران و شهرستان ها)

ب) پرداخت نقدی در هنگام تحویل کالا (برای مشتریان تهران)

در صورت تمایل به خرید آنلاین می توانید به فروشگاه اینترنتی سیاره بازی مراجعه کنید.

نکته: لطفاً توجه داشته باشید که در صورت تماس بعد از ساعت 16 روز چهارشنبه، امکان ارسال کالای مورد نظر تا قبل از صبح شنبه وجود نخواهد داشت.

شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن های 2و88728961 از ساعت 9:30 تا 17:30 تماس بگیرید.

بازی فکری، تنها بازی فکری کامپیوتری و موبایلی نیست که بر روی گوشی های هوشمند، موبایل های اندرویدی و... نصب می شود. با خرید بازی فکری و اسباب بازی برای کودکانمان، هیجان و شادی را به بازی های آنها برگردانیم.

جستجوی محصولات

جستجوی مقالات